W poprzednim artykule na blogu przedstawiłam pochodzące z Japonii i zaadaptowane przez
kulturę zachodnią pojęcie IKIGAI. W sformułowaniu Ikigai łączy się ze sobą słowo iki, oznaczające “żywy” lub “życie” i gai, oznaczające “korzyść” lub “wartość.” Połączone razem oznaczają „to, co nadaje życiu wartość, znaczenie, cel”. Można je także rozumieć po prostu jako „sens życia”, jak proponuje profesor japonistyki Arkadiusz Jabłoński.
Koncept Ikigai wywodzi się z tradycyjnej japońskiej medycyny, która upatruje związki stanu zdrowia fizycznego, zdrowia psychiczno-emocjonalnego i poczucia życia świadomego celu. IKIGAI może nadać życiu indywidualny sens, cel i spełnienie, jednocześnie przynosząc
korzyści innym. Można je traktować jako praktyczną strategię osiągnięcia dobrego
samopoczucia fizycznego i psychicznego. Zgodnie z założeniami koncepcji każdy ma własne IKIGAI, w którym w unikalny sposób łączy się pasja, talent i potencjał, by przynosić korzyści i sobie i innym. IKIGAI zapewnia właściwy kompas do podejmowania decyzji i zwiększa szansę na życie pełne sensu. Pozostaje tylko kwestia odnalezienia go.
Ludzie zastanawiają się, co powinni zmienić w swoim życiu, aby móc cieszyć się każdym
rozpoczynającym się dniem. Poszukują motywującego celu w życiu, który dałby im spełnienie i szczęście. Koncepcja Ikigai nie stworzyła tego dążenia, jedynie je opisuje w przystępny sposób. Prowadząc samemu analizę w celu określenia własnego IKIGAI, dobrze jest szukać wskazówek również w przeszłości, nawet we wczesnych latach szkolnych, kiedy ujawniało się w wykazywanych talentach i podejmowanych chętnie działaniach. Na pewno wymaga to czasu, głębokiej autorefleksji i wysiłku. Dla zainteresowanych odkryciem swojego IKIGAI przedstawiam wskazówki na temat tego, jak to zrobić.
Część 1 – CO KOCHASZ?
1. Czym się nigdy nie nudzisz?
2. Kiedy czujesz się najszczęśliwszy?
3. Co robiłeś, kiedy ostatnio straciłeś poczucie czasu?
4. Co w przeszłości powodowało, że czułeś się naładowany energią?
5. Co nadal byś robił, nawet gdyby Ci za to nie płacono?
Ta część diagramu IKIGAI obejmuje działania, które sprawiają nam najwięcej radości w życiu.
Dzięki nim czujemy się żywi i spełnieni. Myślimy tu o tym, co uwielbiamy robić, bez uwzględniania dodatkowych kryteriów czy jesteśmy w tym dobrzy, czy świat tego potrzebuje i czy ktoś nam może za to zapłacić. To mogą być takie aktywności jak: śpiewanie w zespole, czytanie książek kryminalnych, wędrowanie po górach z grupą przyjaciół.
Część 2 – W CZYM JESTEŚ DOBRY?
6. Z czym ludzie zwracają się do Ciebie o pomoc?
7. Jakie umiejętności lub talenty przychodzą ci naturalnie?
8. W czym się wyróżniasz, nawet wtedy, kiedy się nie starasz?
9. Które z obowiązków i zadań w obecnej pracy wykonujesz bez wysiłku?
10. W jakiej działalności wyróżniasz się wśród swoich znajomych czy w miejscu pracy?
Ta sfera diagramu obejmuje talenty lub zdolności, niezależnie od tego, czy pasjonujesz się nimi, czy świat ich potrzebuje, i czy ktoś ci za nie zapłaci. Znajdą się w niej wszystkie umiejętności, które zdobyłeś, talenty, które wykazywałeś od najmłodszych lat, takie jak np.: łatwość wystąpień publicznych, malowanie, zdolności sportowe, rozumienie innych.
Część 3 – ZA CO CI PŁACĄ?
11. Co byś robił, gdybyś nie był w swojej obecnej pracy?
12. Czy jesteś w stanie zarobić na dostatnie życie, wykonując tę pracę w kolejnych
latach?
13. Jak wygląda konkurencja? Czy dostrzegasz jakąś ciekawą niszę?
14. Jaka inna praca, stanowisko lub zadania wzbudzają Twoje zainteresowanie?
15. Czy już teraz dzięki swojej pracy zarabiasz na życie, tak jak tego potrzebujesz?
Ten wymiar diagramu IKIGAI dotyczy tego, za co ktoś inny jest gotów ci zapłacić lub „co zniesie rynek”. Być może pasjonujesz się pisaniem poezji lub pokonujesz długie dystanse na rowerze, jednak to nie oznacza, że jesteś w stanie w łatwy sposób lub w ogóle, uzyskać za te działania zapłatę. Czasami można być wynagradzanym za realizację swoich pasji czy talentów, ale zależy to też od stanu gospodarki, czy rynkowego zapotrzebowania na określone działania.
Część 4 – CZEGO POTRZEBUJE ŚWIAT?
16. Co możesz zrobić lub zaoferować, aby nadać sens innym?
17. Jakie problemy w swoim społeczeństwie chciałbyś pomóc rozwiązać?
18. Czy Twoja praca będzie nadal aktualna za 10 lat?
19. Czego brakuje światu?
20. Jak możesz bardziej zaangażować się w swoją społeczność?
„Świat” jest tu oczywiście przenośnią, i może dotyczyć najmniejszej grupy czy społeczności, w której funkcjonujesz. To, czego potrzebuje „świat”, może być oparte na twoich wrażeniach lub potrzebach wyrażanych przez innych. Może to dotyczyć takich spostrzeganych potrzeb jak np.: ogrzewanie domu, opieka nad starszymi osobami, dojazd do pracy dla osób niezmotoryzowanych, dostęp do mięsa z hodowli ekologicznej.
Znalezienie swojego IKIGAI jest możliwe dzięki określeniu miejsca, gdzie łączą się te wszystkie cztery sfery razem. Potrzebna jest w tym celu umiejętność dostrzegania wzorców i powiązań, na pierwszy rzut oka nieoczywistych. Błędem byłoby spostrzeganie koncepcji Ikigai, jako aplikowanej jedynie do kariery zawodowej i sposobu zarabiania na życie. Znalezienie swojego IKIGAI polega na rozpoznaniu wartości i szczęścia zarówno na przestrzeni życia, jak i w pojedynczych chwilach, w różnych jego sferach. Odbycie podróży w kierunku odnalezienia własnego IKIGAI, samemu lub z pomocą przyjaciela, coacha, psychologa może w tym pomóc.
Opracowano na podstawie: „6 Worksheets & Templates to Find Your Ikigai” – Jeremy Sutton i „The Philosophy of Ikigai: 3 Examples About Finding Purpose” – Jeffrey Gaines