Podstawowe założenie terapii poznawczo-behawioralnej (Cognitive-Behavioral Therapy – CBT) wskazuje, że to, co myślimy o przeżywanym zdarzeniu czy doświadczeniu, silnie wpływa na nasze reakcje w obszarze emocji, zachowań i fizjologii. Jeśli te obszary naszego „doświadczenia” są współzależne, to nawet niewielka poprawa w jednej z nich powinna wpłynąć pozytywnie na pozostałe. Psychoterapeuta stara się odnaleźć to powiązanie między myślami, emocjami i działaniem klienta, w trudnych dla niego sytuacjach. Myśli ujawniają często błędną interpretację rzeczywistości oraz nieadaptacyjne przekonania, których źródło tkwi najczęściej w dzieciństwie lub okresie dojrzewania. Terapia poznawczo-behawioralna koncentruje się jednak głównie na bieżących problemach, na teraźniejszości. W CBT istotny jest rozwój samoświadomości klienta, który dzięki terapii uzyskuje samokontrolę nad swoimi reakcjami, uczy się nowego sposobu reagowania na negatywne myśli, modyfikuje swoje zachowania i w rezultacie uzyskuje pożądane przez siebie zmiany w sferze emocjonalnej. W trakcie terapii klient nie tylko doznaje zredukowania symptomów i realnej poprawy jakości życia, ale także zyskuje umiejętności, które może samodzielnie stosować po zakończeniu terapii. Dzięki temu może w dużej mierze sam zapobiegać nawrotom i lepiej radzić sobie w trudnych sytuacjach. W CT-R (Recovery Oriented Cognitive Therapy), odmianie CBT, terapeuta nie koncentruje się na symptomach i psychopatologii, ale na wartościach, aspiracjach i marzeniach klienta oraz towarzyszy mu w tym, aby mogły być one osiągane w pełniejszy sposób.